سيد احمد على خسروى
165
راهنماى داروهاى تندرستى ( فارسى )
در نفس و سوء كشيدن تنفّس است در انواع و اقسام نفس كشيدن است پس بعضى از آن عظيم و بعضى صغير و بعضى بطئ و بعضى سريع و بعضى طويل و بعضى قصير و بعضى متواتر و بعضى متفاوت و بعضى ضيّق و بعضى واسع و بعضى سهل و بعضى عسر و قوىّ و ضعيف و گرم و سرد و مستوى و مختلف و منتصف و انتصاب نفس و نفس مستحم بحمّام گرم و يا بحمّام سرد و اسباب اين نفسها همان اسبابهاى بيض است كه در نبض گذشت ذكر آن و اما سوء تنفّس يا از بسيارى حرارت است بايد معالجه نمود بمبرّدات اكلا و ضمادا و يا از بسيارى بخاراتست و اين يا از كثرة امتلاء معده است از اخلاط و يا از امتلاء ريه مىباشد از رطوبات پس علاج بايد نمود بمقيّات قويّه بعد از آنى كه نضج آن اخلاط نموده باشند بزوفا و عنصل و اگر سببش بخار خون شد علاج نمايد بفصد باسليق و يا سبب سوء تنفس نزول نزلات است از سرد اينگونه سوء تنفس بايد علاج شود بتنقيه دماغ بايارج فيقرا چنانچه ذكر شد در اوائل اين كتاب و اگر سبب شود تنفّس ورم رية باشد علاج ورم بايد كرد بطريقى كه مىآيد و شيخ الرئيس ابو على سينا مىنويسد در قانون كه زعفران از جمله دواهاى نافعه مىباشد در سوء تنفّس و عسر تنفّس و در سهبل ؟ ؟ ؟ نفث [ در امراض ريه ] گفتار شيخ الرّئيس در امزجه ريه و مشخصات ان